PRATEN MET BOMEN
Een dialoog met een den, een intiem gesprek met een plataan, een boom opzetten met een beuk.



Door Annelies de Reus voor Onkruid

Praten met bomen. Ik wou dat ik het kon. Jarenlang had ik een favoriete boom en hopend op een inniger contact heb ik wel eens mijn hand op zijn houten huid gelegd. Als ik maar genoeg drukte, voelde ik het leven onder me tintelen. En hoewel ik besefte dat het net zulk zelfbedrog moest zijn als de zee horen ruisen in een schelp, gaf het me toch een goed gevoel. Toen ik las dat Neeltje en Paul Hoftijzer veelvuldig met bomen spraken, vlamde die oude hoop weer op.
Wat zouden de bomen hen vertellen en vooral: zou ook ik met ze kunnen praten? Eerst maar eens een gesprek met de mensen...

'LET OP JE KINDEREN!' ZEI DE EIK.

    Kunnen jullie je herinneren wanneer je met bomen begon te praten en hoe verliep dat eerste gesprek?
    Paul: "Ik ben opgegroeid in Limburg, aan de rand van een bos.
Vlakbij ons huis stond een heel grote  lindeboom. Zolang ik het me kan heugen, zat ik in die boom en praatte ik  ermee. En de boom praatte terug.
Hoewel ik uit een open en tolerant gezin kom, heb ik er nooit over gesproken. Bij ons thuis werd veel getekend en muziek gemaakt, en misschien ben ik daarom begonnen om mijn ervaringen met de boom om te zetten in tekeningen. Tekenen werd mijn notitiemethode voor die gesprekken en dat is het nog steeds. Daaruit is ons Bomenboek voortgekomen."

Neeltje: "Mijn vader was tuinman op een groot landgoed en daar woonden we ook, midden in het bos. Ik had er een binding mee, maar praten met ze, nee. Dat is pas begonnen nadat ik me in het druïdisme had verdiept. Hoe dat eerste gesprek was? Tja, ik liep naar een boom toe en zei: ik wil met je praten. Tegenwoordig hoef ik niet eens naar een boom toe te gaan. Als ik door  het bos loop en me openstel, krijg ik  allemaal beelden door van wat ze me  duidelijk willen maken. Een boom 'praat' in mensentaal. Als je met andere energiewezens wilt communiceren, gebeurt dat niet met woorden maar met beelden of gevoelens. Dat is vaak  een hindernis voor ons mensen: we zijn  zo op het woord gericht. Je kunt beelden wel omzetten in woorden, maar  dat gaat niet altijd perfect.

Tijdens onze laatste vakantie heb ik veel waarschuwingen gekregen van bomen. Twee weken later moest onze jongste dochter, net een jaar, acuut  worden opgenomen in het ziekenhuis.
Haar longen hielden ermee op, maar ze heeft het gered. Daarna vertelden de bomen mij: 'Wij waarschuwden jou daarvoor'.

    Maar is dat niet een interpretatie achteraf?

    Paul: "Naarmate we meer met bomen gingen doen, begonnen we alles wat we aan contacten met bomen hebben opgedaan heel precies op te schrijven. We kunnen dus steeds nalezen wat er gebeurd is. Natuurlijk kan het voorkomen dat je pas achteraf de juiste interpretatie weet. Maar kort voor de gebeurtenissen waar Neeltje het over had, had ik een gesprek met een heel grote eik waarin hij ons waarschuwde: 'Let op je kinderen'. Dat heb ik letterlijk genoteerd."
 

HIJ  HAD  EEN  FANTASTISCH GESPREK MET DIE BOOM

    Waarom zouden bomen met mensen praten? We zagen ze tot meubels of  kachelhout. Ze hebben weinig reden om van ons te houden, toch?
    Paul: "De vraag is niet of bomen wel van ons houden. Dat is een menselijke gedachte."
Neeltje: "Je merkt dat er bomen zijn die het heerlijk vinden om aandacht te krijgen. Maar er zijn ook bomen die niets van je willen weten. Dan kun je een dreun krijgen, of je wordt gewoon weggestuurd. Of je voelt dat er een dikke 'wand' tussen staat. Daarom moet je altijd eerst aan een boom vragen of ie wel met je wil praten. Soms zegt hij dan: Nee, kom over drie weken maar terug. En na drie weken wil hij het soms nog niet."

 

 

   Misschien een  getraumatiseerde boom?
    Paul: "Tja, dat is ook weer zo'n menselijk begrip. Kunnen bomen wel getraumatiseerd worden? Een boom die sterft, is daar nooit verdrietig over, zelfs niet als hij wordt omgehakt. Een boom heeft die gevoelens niet. Voor de boom zelf hoef je niet verdrietig te zijn. Maar ik vind dat je een boom niet moet weghalen als hij goed staat. Dat hebben wij mensen al te veel gedaan."
Neeltje: "Hier vlakbij is een aantal beuken bezig dood te gaan, door een verandering in de grondwaterstand. We hebben deelgenomen aan een grove (feestelijke bijeenkomst van druïden red.)  in België.
Daarvoor zou iedereen een paar boompjes meenemen om ze te planten. Toen hebben de beuken aan me gevraagd om wat jonge beukjes mee te nemen, 'want dan kunnen onze kinderen daar verder gaan', zeiden ze. Ik werd daar heel verdrietig van, maar de bomen zeiden: 'Je hoeft niet te treuren, het is gewoon zo.'"

    Hoe staan jullie dan tegenover de Bomenstichting?

    Heel belangrijk! Stadsbomen zouden veel beter onderhouden moeten worden en er zouden er ook best heel wat bij kunnen!"

Communicatie met andere energiewezens gebeurt niet met woorden, maar met beelden of gevoelens.

MENSEN ZIJN ONTWORTELD

    Het lijkt erop dat Paul gelijk heeft. Een tijdje geleden las ik in de krant dat er onderzoek is gedaan naar het effect van bomen in de stad. Het bleek dat in de wijken met bomen veel minder ruzie en vandalisme was dan in de wijken zonder bomen.

    Hoe. verklaren jullie de weldadige werking van bomen op mensen?
    Paul: "Ik denk dat er veel parallellen zijn tussen mensen en bomen. Een boom verbeeldt de verbinding tussen hemel en aarde, dat zie je in culturen over de hele wereld. Wij mensen zouden dat ook kunnen zijn, maar vaak zijn we onze wortels kwijt. We zijn te weinig bezig op deze aarde en zitten te veel in onze kruin. Bezig met denken, redeneren, dromen..."


    Kan iedereen zo’n gesprek met een boom beginnen?

    Neeltje: "Ik weet niet of bomen voor iedereen een geschikt medium zijn, maar het lijkt wel of steeds meer mensen zich voor het idee openstellen.

Al heel wat jaren brengen we groepen in contact met bomen, en eerder hadden we op de dertig man toch wel tien die er niets mee konden. Maar als we nu een groep hebben, dan is er op de dertig hoogstens eentje bij wie het niet lukt. Het gaat ook sneller, mensen leggen het contact makkelijker, en ieder op z'n eigen manier, is onze ervaring."

     Zoek je zelf de boom uit die je misschien iets te zeggen heeft, of moet je gewoon afwachten wat je op je pad tegen komt?
     Neeltje: "Als we met mensen het bos ingaan, zoeken we een plek op met meer boomsoorten. We leggen uit hoe je energie kunt voelen en zeggen dan: zoek maar een boom uit. Achteraf praten we altijd over hoe ze tot de keuze van die ene boom zijn gekomen, en dan blijkt dat vrijwel iedereen het gevoel heeft dat de boom hen heeft uitgekozen.

Laatst hadden we een jongen in de groep die wat moeilijk liep en ik zag hem vallen, naar de grond kijken, nog eens teruglopen en weer kijken en toen vroeg hij aan me: 'Loopt die grond hier nou af of verbeeld ik me dat maar? Wil jij eens kijken?' 'Wat is er dan?', vroeg ik. 'Nou', zei hij: 'Ik stond hier en ineens rolde ik gewoon naar die boom toe! Hoe kan dat nou?' Hij had een fantastisch gesprek gehad met die boom, maar hij kon niet geloven dat het iets anders was dan stom toeval waardoor hij tegen die boom tot stil stand was gekomen."

BOMEN ZIJN NAAR ONS TOE 'GELOPEN'

    Voor Paul en Neeltje is er absoluut geen sprake van toeval. Wie eenmaal in de ban van bomen is, moet niet gek opkijken als hij af en toe staande wordt gehouden voor een praatje.

    Waarom bomen? Waarom niet bloemen, of krachtdieren?
    Paul: "Bomen hebben een heel hoge energie, zoals alle wezens die lang leven. Een berk kan zo’n honderdvijftig jaar worden en een eik wel tweeduizend jaar."

    Moeten we dan niet allemaal afreizen naar die eeuwenoude sequoia’s in Amerika?
    Paul: "Nee, dat is jouw plek niet. We zijn hier in West-Europa geboren, in deze tijd, dus moeten we ons menszijn hier realiseren. En contact leggen met de bomen in onze nabijheid. Daar ben ik van overtuigd en daarom voel ik me ook aangesproken door het druïdisme. Wat me daarin aantrekt is dat het niet homocentrisch is, zoals het christendom. We zijn niet de beheerder van de aarde, maar gelijkwaardig aan dieren en bomen en stenen. Ik heb me oprecht verbaasd over mensen die ik in het sjamanisme tegenkwam en die toen ze op een gegeven moment vuurkracht moesten ontdekken naar Hawaï afreisden om een vulkaan te bezoeken. Maar diezelfde vuurkracht kun je ontdekken in de kaarsvlam hier voor ons op tafel!
Daarvoor hoef je niet naar de andere kant van de wereld"

    Bomen zijn altijd gebonden aan een plek, toch?
    Paul: Ook bomen hebben zich in de loop der eeuwen verplaatst of zijn door mensen naar andere gebieden gebracht.
 

  Na de ijstijd stonden hier vrijwel geen bomen; alleen wat kleine jeneverbessen en wilgen. Veel van de bomen die er nu zijn, hebben zich vanuit de Pyreneeën over Europa verspreid. Ze zijn langzaam naar het noorden 'gelopen'.Die migratie van bomen zie je weerspiegeld in de bomenverering. Eerst werden de wilg, de berk en de meidoorn vereerd; die tradities zijn veel ouder dan de verering van de eik.
Lindebomen zijn weer veel later in Noord-Europa terechtgekomen, daarom vind je in Keltische verhalen bijna niets over linden en wel in de sprookjes van Grimm.


    Met welke boom praat je het liefst?

    Paul: "Ik vind alle bomen leuk. Wij hebben een blauwe maandag in Griekenland gewoond en daar zijn we niet gebleven, want er stonden te weinig bomen. Ja, een paar olijven. Daar valt wel mee te praten, maar op den duur wordt dat een beetje saai.

Elke boom heeft zijn eigen verhaal, zijn eigen energie. Waar bijvoorbeeld veel zongerichte energie is, groeit er een pijnboom, een eik of een grove den: dat zijn echte zonnebomen. Die bomen bruisen en dansen van energie.

Dat is voelbaar voor bijna iedereen. Heb je daadkracht nodig, dan kun je het beste naar een mannelijke boom toegaan, zoals een eik of een grove den. Wil je iets nieuws beginnen, dan heb je meer aan een berk, een echte pioniersboom. En als je niet loskomt van bepaalde traumatische ervaringen, zoek dan een beuk op, want die geeft je inzicht in de geheimen van je zijn. Wij zijn uiteindelijk hier in De Steeg bij de Veluwe neergestreken, omdat vlakbij ons huis allerlei boomsoorten groeien."
 

Als je niet loskomt van bepaalde traumatische ervaringen, zoek dan een beuk op
 

PROBLEMEN OPLOSSEN? ZO WERKEN BOMEN NIET

    Heb jij een favoriete boom, Neeltje?
    "Beuken spreken me heel erg aan. Als je naar een beuk toegaat, word je heel erg teruggeworpen op jezelf. Hier vlakbij staat een oude beuk, daar ga ik wel eens naartoe als ik wil uithuilen.
Dan laat hij me zien hoe ik mezelf aan het voorbijhollen ben."

Paul: "De beuk is de koningin van het woud, echt een vrouwelijke boom. Ik vind het een typische maanboom.
Meestal is een beuk vrij zwijgzaam, maar als je met volle maan naar een groepje beuken toeloopt, is het net of ze een gesprek voeren. Precies in de sfeer die Tolkien beschrijft."

    Praten bomen ook met elkaar?
    Paul: "Ja, vooral met leeftijdgenoten van hun eigen soort. De aboriginals weten dat. Bij hen is het heel gewoon dat de boodschap die de ene mens aan een boom vertelt, door een ander zesduizend kilometer verderop wordt opgevangen via een even oude boom van diezelfde soort. De bomen functioneren dan als een draadloze telefoon.

Er zijn ook proeven gedaan met grove dennen bij Wolfheze en grove dennen bij de Grebbeberg, allemaal van dezelfde leeftijd. Mensen hebben op de ene plek verhalen verteld, en die zijn op de andere plek opgevangen. Via de bomen. Die twee groepen mensen kenden elkaar niet, maar ze kwamen met dezelfde verhalen."

    Kan iedereen een oplossing voor zijn problemen vinden in het bos?
    Paul: "Nee, zo werken bomen niet. Een mens ziet alleen de oplossingen die hij wil zien. Een boom geeft je de dingen die je nodig hebt, maar je moet er wel voor openstaan."
 

 
 
 

LUISTER NAAR DE BOOM

Met Paul ga ik een boom opzoeken die zin heeft om te praten.

We wandelen naar een landhuis met een groot grasveld volbomen aan de voorzijde. Ik gluur besmuikt naar de ramen of er niet toevallig iemand is die onze wonderlijke verrichtingen gadeslaat... Niemand te zien.

Paul legt me uit dat de energiestroom van de boom overdag van boven naar beneden loopt en 's nachts omgekeerd. Dat kun je ook voelen als je je handen iets van zijn stam afhoudt. We vragen de grote eik om toestemming en dan mag ik het proberen. Inderdaad, als ik mijn handpalmen naar boven draai voel ik een lichte weerstand, en als ik ze naar beneden houd, is het alsof er een zachte stroming langs strijkt. Ik ben echt verrast. Dan zegt Paul: "Zoek maar een boom uit." Niet de imposante en ongetwijfeld wijze eik heeft mijn voorkeur, maar een krom, knoestig, met mos begroeid esdoorntje ernaast. Zijn gekwelde armen heft hij in een extatisch gebaar ten hemel. Hoera voor het leven!, lijkt hij daarmee te zeggen, hoewel het leven hem zo te zien meer dan een lelijke streek heeft geleverd. Ik sluit mijn ogen en vraag of de boom contact wil. Hoewel ik me erg bewust ben van Paul die naar me kijkt, voel ik me rustig worden, op mijn gemak. 'Het is goed.' Ik voel die woorden meer dan dat ik ze hoor. Ze maken me blij.

Ik open mijn ogen en vraag Paul of hij in al die jaren een verband heeft kunnen vaststellen tussen de mensen en de bomen die ze uitkiezen, "ja, dat verband is er wel," zegt hij. Maar op mijn vraag of hij weet waarom ik deze esdoorn heb uitgekozen, krijg ik slechts een wijze glimlach. "Dat weet jij alleen."